حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

84

خواص الأشياء ( فارسى )

حبّى : كه سينه از اخلاط پاك كند غاريقون چهار دانگ و نيم ، تخم حنظل دانگى و نيم ، عصارهء قثاء الحمار دانگى ، ربّ السّوس نيم درم . اين تمام يك شربت است . حبّى : كه بادها را بشكند و آماس خايه و فتق ببرد ؛ صنعت آن : تخم كرفس و هزار اسفند و انيسون و مصطكى و زعفران از هريك درمى ، هليلهء كابلى و آمله از هريك درمى و نيم ، كوفته ، به آب سداب حبّ سازند و هر روز درمى به كار دارند . حبّ مادريون : استسقا و قى را سود دهد ؛ صنعت آن : ريوند چينى و عصارهء غافث و تخم كرفس از هريك سه درم ، غاريقون پنج درم ، ماذريون ده درم ، كوفته و بيخته ، شربتى يك درم . حبّى : كه دفع كرم دراز و حبّ القرع كند ؛ صنعت آن : تخم حنظل و بورهء ارمنى از هريك دو دانگ ، غاريقون و نشادر از هريك دانگى و نيم ، كوفته ، به زهرهء گاو بسرشند . اين جمله يك شربت است . نوع ديگر : كه همين خواصّ دارد : تربد و قنبيل و پودنه و برنك از هريك دو درم ، شيح تركى ده درم ، قردمانا هشت درم ، كوفته و بيخته ، به طبيخ شبت بسرشند ؛ شربتى سه درم . حبّ خيزران : علّت خنازير زايل كند ؛ صنعت آن : ايارهء فيقرا سه درم ، غاريقون سه درم و نيم ، تخم حنظل درمى و نيم ، انزروت چهار درم ، تربد سفيد هفت درم ، جاوشير مثقالى ، نشادر و سقمونيا مثقالى ، كوفته و بيخته ، به آب حبّ سازند . هر روز به اندازهء قوّت از نيم درم تا چهار دانگ به كار برند . حبّ و اصلى : كه در خنازير مفيد بود و آماس زايل كند ؛ صنعت آن : سنبل و سليخه و حبّ بلسان و عود بلسان و اسارون و دارچينى و مصطكى و زعفران از هريك درمى ، صبر شانزده درم ، اسطوخودّوس و تخم حنظل از هريك پنج درم ، تربد سفيد هفت درم ، نمك هندى دو درم ، سقمونياى مشوى كرده چهار درم ؛ شربتى دو درم و نيم . حبّ خربق : خداوند بهق و برص و صرع را سود دارد ؛ صنعت آن : ايارهء فيقرا پنج درم ، افتيمون ده درم ، حجر لاجورد هفت درم مغسول كرده ، سقمونيا و تخم حنظل و خربق سياه از هريك درمى ، به آب كرفس حبّ سازند ؛ شربتى دو درم و نيم . حبّ شيطرج كبير : خداوند عرق النّساء و درد گردن را سود دهد ؛ صنعت آن : سكبينج و مقل و جاوشير و فرفيون از هريك درمى و نيم ، زراوند مدحرج و قنطوريون باريك و جند بيدستر از هريك دو درم ، زيره و نانخواه و زنجبيل و دارفلفل و انيسون و تخم كرفس و مرّ و